काठमाडौँ । देशभर आज मौसमले स्पष्ट रूपमा दुईवटा विपरीत रूप देखाउने भएको छ । मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार एकातिर पश्चिम नेपालका धेरैजसो भूभाग अत्यधिक गर्मीको चपेटामा पर्नेछन् भने अर्कोतिर मध्य तथा पूर्वी क्षेत्रका विभिन्न स्थानमा मेघगर्जन, चट्याङ र वर्षासहित अस्थिर मौसम रहनेछ ।
महाशाखाको पछिल्लो पूर्वानुमानले विशेषगरी सुदूरपश्चिम र लुम्बिनी प्रदेशका तराई तथा पहाडी सहरहरूमा आजको दिन ‘अत्यधिक तातो दिन’ रहने संकेत गरेको छ । दिपायल, धनगढी र नेपालगञ्जमा अधिकतम तापक्रम ३९ देखि ४१ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने अनुमान गरिएको छ, जसले दैनिक जनजीवन, यातायात र श्रमिक वर्गको कामकाजमा प्रत्यक्ष असर पार्न सक्ने देखिन्छ । यी क्षेत्रमा वर्षाको सम्भावना शून्य प्रतिशत रहेकाले तातो हावा र सुक्खा मौसम लामो समयसम्म रहने पूर्वानुमान छ ।
यसैगरी वीरेन्द्रनगरमा ३७ देखि ३९ डिग्री सेल्सियस र दाङको घोराहीमा ३४ देखि ३६ डिग्री सेल्सियससम्म तापक्रम पुग्ने अनुमान गरिएको छ । भैरहवामा पनि दिनभर अत्यधिक गर्मी रहने भए पनि रातको समयमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षा हुने सम्भावना करिब २० प्रतिशत रहेको महाशाखाले जनाएको छ । पश्चिमी क्षेत्रमा डडेलधुरा, जुम्ला र सिमरा लगायतका स्थानमा आंशिक बादल लागे पनि वर्षाको सम्भावना भने न्यून रहनेछ ।
यता देशको मध्य तथा पूर्वी भूभाग भने तुलनात्मक रूपमा अस्थिर मौसमको प्रभावमा रहनेछन् । काठमाडौँ उपत्यकामा दिउँसो करिब ३० प्रतिशत र राति २० प्रतिशत सम्भावनासहित मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षा हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ । काठमाडौँको अधिकतम तापक्रम २८ देखि ३० डिग्री सेल्सियसको बीचमा रहनेछ, जसले गर्मी केही हदसम्म घटाए पनि आर्द्रता र असहजता भने बढाउने सम्भावना छ ।
पर्यटकीय सहर पोखरामा दिउँसो करिब ४० प्रतिशत सम्भावनासहित मध्यम वर्षा र राति ३० प्रतिशत सम्भावनासहित हल्का वर्षा हुने पूर्वानुमान गरिएको छ । यसले पोखरा क्षेत्रमा बादल, चिसोपन र दृश्यता घट्ने अवस्था सिर्जना गर्न सक्छ ।
पूर्वी पहाडी तथा तराई क्षेत्रहरूमा वर्षाको सम्भावना अझ बढी देखिएको छ । ओखलढुङ्गा, धनकुटा र ताप्लेजुङमा दिउँसो ४० प्रतिशत सम्भावनासहित मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुने अनुमान छ । यी क्षेत्रमा अचानक वर्षा हुँदा पहिरो तथा सडक अवरुद्ध हुने जोखिमसमेत बढ्न सक्ने देखिन्छ ।
तराईका प्रमुख सहर विराटनगरमा अधिकतम तापक्रम ३४ देखि ३६ डिग्री सेल्सियस रहने भए पनि दिउँसो र राति दुवै समयमा करिब ३० प्रतिशत सम्भावनासहित मध्यम वर्षा हुने अनुमान गरिएको छ । यसैगरी जनकपुर, धरान र जिरीमा पनि दिनभर र रातिको समयमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ ।
जोमसोम क्षेत्रमा पनि दिउँसो आंशिक वर्षाको सम्भावना रहेको छ भने पूर्वी नेपालका केही भागहरूमा रातिसम्म वर्षा जारी रहने अनुमान गरिएको छ । धरान, धनकुटा र विराटनगरमा रातिको समयमा समेत मध्यम वर्षा कायम रहने सम्भावना देखिएको छ ।

मौसमविद्हरूका अनुसार यस्तो अवस्था मनसुनी प्रणाली सक्रिय हुँदै गएको संकेत हो । पश्चिमी क्षेत्रमा तापक्रम उच्च रहँदा पूर्वी भागमा आर्द्रता र बादलयुक्त प्रणाली सक्रिय रहँदा देशभर मौसममा ठूलो भिन्नता देखिएको हो । यस्तो परिस्थितिमा अत्यधिक गर्मी भएका क्षेत्रमा आवश्यक सावधानी अपनाउन र वर्षा हुने क्षेत्रहरूमा चट्याङ तथा आकस्मिक बाढीको जोखिमप्रति सचेत रहन सुझाव दिइएको छ ।

